ជំងឺ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ (Ectopic Pregnancy)


ការ​មាន​ផ្ទៃពោះ មាន​ន័យ​ថា ពង​កូន​រវាង​មេ​ជីវិត​ញី និង​មេជីវិត​ឈ្មោល​ត្រូវ​បាន​កាច់​សំបុក​នៅ​ក្នុង​ស្បូន ។
ពាក្យ​ថាកូន​ក្រៅ​ស្បូន​ មានន័យថា​ពង​កូន​រវាង​មេជីវិត​ញី និង​មេជីវិត​ឈ្មោល​មិន​បាន​កាច់​សំបុក​នៅ​ក្នុង​ស្បូន​ទេ តែ​វា​អាច​ទៅ​នៅ​កន្លែង​ផ្សេង​ក្រៅ​ពី​ស្បូន ។ ជំងឺ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ភាគ​ច្រើន គឺ​ពង​កូន​ជាប់​នៅ​ក្នុ​ង​បំពង់​ដៃ​ស្បូន ដែល​បង្ក​លក្ខណៈ ​មិនអាច​មាន​ផ្ទៃពោះដូច​មនុស្ស​ធម្មតា ។ វា​ក៏​អាច​កើត​នៅ​ក្នុ​ងក្រពេញអូវែ (Ovary) មាត់​ស្បូន ឬ​ក្នុង​ពោះដែរ ។ 

   វា​គឺ​ជា​រឿង​សំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​រក​អោយ​ឃើញ​ថា​អ្នក​នោះ​មាន​ផ្ទៃពោះ កូន​ក្រៅ​ស្បូន​អោយ​បាន​លឿន​បំផុត ។ ការ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​អាច នឹង​បន្ត​កើត​ឡើង​ រហូត​ដល់​បែក​បំពង់​នៃ​ដៃ​ស្បូន​ដែល​អាច​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ការ​ហូរ​ឈាម ខាង​ក្នុង​ពោះ យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ ដែល​បញ្ហា​នេះ​អាច​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដល់​ម្តាយ ។

   ការ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ និង​ការ​ព្យាបាល​បាន ឆាប់​រហ័​សគឺ​មាន​សារៈ​សំខាន់​ណាស់​ដើ​ម្បី​ទប់​ស្កាត់​ ការ​ហូរ​ឈាម​ដែល​គម្រាម​កំហែង​ដល់​ជីវិត​ ប្រសិន​បើ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​ដូច្នេះ​ដៃ​ស្បូន​នេះ​អាច​ត្រូវ​រក្សា​ទុក​ហើយ​វា​ អាច​បន្ត​ធ្វើ​ការ​ជា​ធម្មតា​ ។


+ មូល​ហេតុ​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​
   ការ​បង្ក​កំនើត​ជា​ធម្មតា​កើត​ឡើង​ នៅ​ផ្នែក​ខាង​ចុង​បញ្ចប់​ ខាង​ក្រៅ​នៃ​ដៃ​ស្បូន​ ហើយ​ស៊ុត​ដែល​បង្ក​កំណើត​បន្ទាប់​មក​ ផ្លាស់​ទី​ចុះ​ពី​ដៃ​ស្បូន​ទៅស្បូន ។ ការ​ធ្វើ​ចលនា​យឺ​តពេក​ដៃ​ស៊ុត អាច​បង្ក​ឱ្យ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន ។ មូលហេតុ​ដូចជា ៖
- ការ​ធ្លាប់​ឆ្លង​មេរោគ​នៅ​អាង​ត្រគៀក​ពី​មុន
- មាន​ជំងឺ Endometriosis
- ការធ្លាប់​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ពីមុន
- ការធ្លាប់​វះ​កាត់​ដៃ​ស្បូន​ពី​មុន
- ការធ្លាប់​មាន​ការះកាត់​ពោះ​ពីមុន
- ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ឧបករណ៍​ដើម្បី​ពន្យារ​កំណើត ធ្វើ​នៅ​ក្នុងស្បូន (IUCD ឬ IUD)
- និង​ការ​ជក់​បារី

+ រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​នៃ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​រួមមាន ៖
- ឈឺពោះ 
- បាត់​រដូវ
- ហូរ​ឈាមតាម​ទ្វារ​មាស
ស្ត្រី​អាចមិន​ដឹងថា​គាត់​មានផ្ទៃពោះ​នោះទេ ។



   រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​ទាំង​នោះ កើត​មាន​ឡើង​ចំពោះ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ធ្លាយ និង​ចំពោះ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ដែល​មិន​ទាន់​ធ្លាយ ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ ខណៈ​ពេល​ដែល​រោគ​សញ្ញា​ទាំង​នេះ គឺ​ជា​សញ្ញា​ទូទៅ​ចំពោះ​ការ​មានកូន​ក្រៅ​ស្បូន ក៏​ដោយ ប៉ុន្តែ​រោគ​សញ្ញា​ទាំង​នេះ មិន​មែន​មាន​ន័យថា​ ការ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ពិត​ប្រាកដ​មែន​នោះទេ វា​អាច​ជាបញ្ហា​ផ្សេង​ដទៃ​ទៀត ។ ជា​ការ​ពិត រោគ​សញ្ញា​ទាង​នេះ​ក៏​កើត​មាន​ចំពោះ​ការ​រលូត​កូន​ផង​ដែរ ។

   រោគ​សញ្ញា​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​កើត​មាន​ឡើង​ពី ៦​ទៅ៨​សប្តាហ៍ក្រោយ ពីមាន​ឈាម​រដូវ​ចុង​ក្រោយ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​កើត​មាន​ឡើង​ក្រោយ​ផងដែរ ប្រសិន​បើ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​មិន​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ដៃ​ស្បូននោះ ។ 

   រោគសញ្ញា​ទូទៅ​នៃ​ការ​មានផ្ទៃពោះ (ឧ. ចង្អោរ និង​ឈឺ​សុដន់​ជាដើម) ក៏​អាច​មាន​ចំពោះ​ការ​មាន​កូ​នក្រៅស្បូន​ផងដែរ ។ ការ​ខ្សោយ​អស់​កម្លាំង វិល​មុខ និង​ការ​សន្លប់​ជា​ដើម អាច​ជាសញ្ញា​ធ្ងន់​ធ្ងរ នៃ​ការ​ហូរ​ឈាម​ខាង​ក្នុង និង​ថយ​ចុះសម្ពាធ​ឈាម​ពីការ​ធ្លាយ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន និង​តម្រូវ​អោយ​ធ្វើ​ការ​ព្យាបាល​ភ្លាមៗ ។ ប្រហែល​១៥% ទៅ ២០% សនៃ​ស្ត្រី​ដែល​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ដែល​ធ្លាក់​ឈាម​មិនដឹងថា ពួក​គេមាន​រោគ​សញ្ញា​នៃ​កូន​ក្រៅ​ស្បូននោះទេ ។

   រោគ​សញ្ញា​របស់​ពួក​គេ​ត្រូវ​បាន​ពន្យា​រពេល​រហូត​ដល់​ស្ត្រី​បង្ហាញ​រោគ​សញ្ញា Shock ដែល​មាន​ដូចជា សម្ពាធ​ឈាម​ចុះ ជីពចរ​ខ្សោយ និង​លឿន ស្បែក​ស្លេក​ស្លាំង និង​រវើ​រវាយ ហើយ​ជា​រឿយៗ​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ជូន​ទៅ​កនា់​ផ្នែក​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់ ។ 

   កាល​ណា​មាន​អាការៈ​ខាង​លើ ស្ត្រី​គួរ​មក​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ឱ្យ​គ្រូ​ពេទ្យ​ពិនិត្យ​ផ្ទៃពោះ ដើម្បីឱ្យដឹងថា​តើ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ឬទេ ? ក្នុង​ករណី​ខ្លះ អាការៈ​ដូច​រៀប​រាប់​ខាង​លើ មិន​អាចសន្និដ្ឋាន​ថា ស្ត្រី​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​នោះទេ ។ គ្រូ​ពេទ្យ​នឹង​តម្រូវ​ឱ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ពិនិត្យ​វិភាគ​ពិនិត្យទឹក​នើម តេស្ត​ឈាម ដើម្បី​រក​មើល​កម្រិត​អ័រ​ម៉ូន hCG (Human Chorionic Gonadotropin) និង​ឆ្លុះ​អេកូ ។ អ័រ​ម៉ូន hCG គឺជា​អ័រ​ម៉ូន​ម្យ៉ាង​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ចេញ​ពី​ទង​សុក​ទារក ។ 

+ តើ​ជំ​ងឺ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ព្យាបាល​យ៉ាង​ដូចម្តេច​? 
   ប្រសិន​បើ​កូន​នោះ​ជា​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ ពង​កូន​មិន​អាច​លូត​លាស់​បាន​ទេ ដូច្នេះ ត្រូវ​តែ​យក​កំទេច​ពង​កូន​នេះចេញ ។ ប្រសិន​បើ​ពង​កូន​ដែល​នៅ​ក្រៅ​ស្បូន នោះ​រក​មិន​ឃើញទេ គ្រូ​ពេទ្យ​អាច​នឹង​អោយ​អ្នក​ប្រើ​ថ្នាំ Methotrexate ។ ថ្នាំ​មួយ​ប្រភេទ​នេះ មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក្នុង​ការ​រំលាយ​ពង​កូននោះ​បាន​ហើយ​ខ្លួ​ន​របស់​អ្នក​នឹង​ស្រូប​យក​កំទេស​កំទី​ពង​កូន​នោះ​ទៅ​ក្នុង​ខ្លួន​វិញ​អោយ​ខ្លួន​ឯង ។ 
   ជំងឺ​កូន​ក្រៅ​ស្បូន​ដែល​មិនត្រូវ​បាន​រកឃើញ​ភ្លាមៗទេ ឬ​ធ្វើអោយ​រហែកក សរីរាង្គ​ក្នុង​អាង​ត្រគៀក​ត្រូវ​តែ​ទាមទារ​ធ្វើ​ការ​វះកាត់ ។

+ ការ​បង្ការ​កុំឱ្យ​មាន​កូន​ក្រៅស្បូន 
   ដើម្បី​ជៀស​វាង​ការ​មាន​កូន​ក្រៅស្បូន​ស្ត្រី​ជា​មាតា​ គួរ​ជៀស​វាង​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ដូចជា​ជំងឺ​រលាកដៃស្បូន ជំងឺ​កាមរោគ​ជាដើម ។​ ស្ត្រី​ដែល​ប្រើ​វិធី​ពន្យា​រកំណើត ដោយ​ដាក់​កង​ និង​ថ្នាំគ្រាប់​ប្រភេទ​ មីក្រូ​ប្រូ​ស្សែសស្តាទីវ ស្ត្រីដែល​ជក់​បារីច្រើន និង​ស្ត្រីដែល​មាន​រោគ​ អង់ដូ​មេទ្រី​យ៉ូស នៅ​ក្នុង​ស្បូន ក៏​អាច​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​កូន​ក្រៅ​ស្បូនដែរ ។ ស្ត្រី​ដែល​មាន​ជំងឺ​ដូច​បាន​រៀប​រាប់​ខាង​លើ គួរ​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយគ្រូ​ពេទ្យជំនាញ​ ឬ​ទៅ​មន្ទី​រពេទ្យ​ព្យាបាល​ជំងឺ​ដើម្បី​ជៀស​វាង​ការ​មាន​កូ​នក្រៅ​ស្បូន ។

   ហេតុ​ដូច​នេះ​ស្ត្រី​ជា​មាតា​ទាំង​ឡាយ ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​រោគ​សញ្ញា​ឬ​អាការៈមិន​ប្រក្រតី​ដូចខាង​លើ ។ ជា​ពិសេស​ គប្បី​ទៅមន្ទីរពេទ្យ ពិនិត្យជំងឺ​ស្ត្រី​ និង​ផ្ទៃពោះឱ្យ​បានទៀង​ទាត់ និង​ត្រឹម​ត្រូវ​ ដើម្បី​ជៀស​វាង​គ្រោះ​ថ្នាក់​ផ្សេងៗ ។ 

ប្រភព TYDA Volunteer 
Previous
Next Post »
0 Komentar